با افزایش تحقیقات علمی و چاپ مقالات مختلف توسط اساتید و دانشجویان به ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، در حوزههای مختلف پژوهشی سردرگمیهای زیادی برای مدیریت اسناد و پیدا کردن رفرنس آنها در بین این افراد ایجاد شده است؛ به همین علت نرم افزارهایی را طراحی کردهاند که با قابلیت ساخت کتابخانههایی از مقالات و دسته بندی آنها، به مدیریت مراجع پرداخته که کار را برای نویسندگان و محققان آسان کرده است؛ یکی از این نرم افزارها نرم افزار Mendeley است که این کار را به خوبی انجام میدهد؛ Mendeley در سال 2007 در لندن ساخته شد و نسخهی آزمایشی آن در سال 2008 منتشر شد.
سرمایهگذارانی که در این شرکت دخیل هستند افرادی مثل: رئیس اجرایی سابق Last.fm، مهندسین موسس سابق اسکایپ، رئیس سابق استراتژی دیجیتال در گروه موسیقی وارنر و دانش آموختگان از دانشگاه کمبریج و جابز هاپکینز می باشند. گفتنی است مندلی برنده جوایزی همچون یوروپین استارتاپ 2009، بهترین نوآوری اجتماعی به نفع جامه در سال 2009 و رتبهی ششم در رتبه بندی 100 شرکت برتر فناوری رسانه توسط گاردین شده است.
نرم افزار Mendeley یک نرم افزار مدیریت مراجع و شبکههای اجتماعی علمی است که به کاربران امکان پیدا کردن آخرین مقالات و تحقیقات علمی، همچنین مشارکت، اشتراکگذاری و سازماندهی آن با سایر افراد شبکه را ایجاد میکند، با استفاده از این نرم افزار میتوان به راحتی وبا سرعت، کار رفرنس دهی را انجام داد. نسخههای مختلف دسکتاپ نرم افزار Mendeley که با ویندوز، مک و لینوکس سازگاری دارد نیز وجود دارند.
نرم افزار مندلی یک شبکهی اجتماعی دانشگاهی و علمی است که برای سازمان دهی اسناد، مشارکت با دانشگاهیان و پیدا کردن تحقیقات تازه مورد استفاده قرار میگیرد، نرم افزار مندلی میتواند برای استخراج خودکار جزئیات از نسخههای دیجیتالی مقالات علمی به پایگاه دادهها استفاده شود همچنین امکان انتقال آنلاین استنادها و رفرنسها از پایگاههایی نظیر Science Direct, Googlescholar و… وجود دارد. در این نرم افزار میتوان با داشتن گزینهی Install Web Important به استنادها وخلاصهی مقالهها یا حتی یک مقاله کامل دسترسی پیدا کرد.
کی از مزایای مهم نرم افزار مندلی رایگان بودن آن است که با توجه به هزینهی سایر برنامهها سبب تمایز آن در بین رقبا شده است که در وب سایت رسمی نرم افزار مندلی به نشانی http:/www.mendeley.com قابل دریافت است. فضای رایگانی که شرکت Mendeley در اختیار کاربران قرار داده باعث همزمانی و همسانسازی بین دستگاههای متعدد پژوهشی شده است. از دیگر مزایای نرم افزار مندلی قابلیت همکاری با واژه پردازهای متنی مثل Latex است به علاوه با توجه به سرعت ایجاد استنادها، نرم افزار مندلی قابلیت نصب بر روی واژه پردازهایی مانندWord, Open Office را دارد که با سرعت بالایی این استنادها را ایجاد میکند.
مزیت عمدهی نرم افزار مندلی همکاری و اشتراکگذاری پژوهشها با کاربران دانشگاهی است، این شرکت با ایجاد شبکهی اجتماعی از دانشگاهیان فرآیند تحقیق و پژوهش را به صورت مشارکتی انجام میدهد؛ همچنین با ایجاد گروههای خصوصی و عمومی باعث گسترش تحقیقات و آشنایی با حوزههای جدید و علوم نو میشود.
نرم افزار مندلی با استخراج جزئیات استناد از فایلهای PDF بدون ابردادههای جاسازی شده، استخراج ابر دادههای جاسازی شده از فایلهای PDF، استخراج DOIS(شناسه شئ دیجیتال) از فایلهای PDF و استخراج PubmedIdS و ArxivIDs از فایلهای PDF باعث برتری خود در بین سایر رقبا مثل EndNote, RefWork و Pepers شدهاست.
امکان فیلترینگ و برچسبگذاری منابع، خواندن، جستجوی کامل، حاشیه نویسی و مشخص کردن مقالات پژوهشی PDF نیز از قابلیتهای کاربردی نرم افزار مندلی است
دکتر موثق دانشیار بخش بهداشت مواد غذایی